ورود به سایت
داروسازی دکتر عبیدی
97/08/23

​​​روز جهانی دیابت

به علت افزایش روز افزون بیماری دیابت و ماهیت تهدید کننده حیات این بیماری، در سال ​1991 از طرف فدراسیون بین المللی دیابت و سازمان بهداشت جهانی روز 14 نوامبر (23 آبان ماه) به عنوان روز جهانی دیابت اعلام شد.

دیابت یک بیماری مزمن با ماهیت پیشرونده است. وقتی بدن قادر نباشد به اندازه کافی انسولین تولید کند یا نتواند انسولین تولید شده را بطور موثر استفاده کند، دیابت اتفاق می افتد. انسولین هورمونی است که در لوزالمعده تولید شده و باعث انتقال قند از خون به داخل سلول های بدن و مصرف آن به عنوان انرژی می شود. در یک فرد دیابتی به علت کمبود انسولین سلول های بدن نمی توانند به طور مناسب قند را جذب کنند و در نتیجه میزان قند یا گلوکز در سطح خون بالا می رود و در خلال زمان باعث آسیب به بافت های بدن می شود. این آسیب می تواند منجر به ناتوانی و عوارض تهدید کننده حیات در فرد مبتلا به دیابت شود.

شیوع همه انواع دیابت بخصوص دیابت نوع 2 رو به افزایش می باشد. با توجه به تخمین فدراسیون جهانی دیابت، درسال 2045، 629 میلیون نفر در جهان مبتلا به بیماری دیابت خواهند بود. در جهان هر ​6 ثانیه یک نفر در اثر عوارض ناشی از دیابت جان خود را از دست می دهد. در کشور ما حدودا ​5 میلیون بیمار دیابتی وجود دارد که متاسفانه نیمی از این افراد از بیماری خود اطلاعی ندارند.

باورهای غلطی درباره این بیماری در بین مردم وجود دارد که به تعدادی از آنها اشاره کرده و موارد صحیح را در رابطه با هریک توضیح می دهیم:

باور نادرست ​1: دیابت یک بیماری جدی نیست!

حقیقت: دیابت در یکسال بیشتر از ایدز و سرطان سینه باعث مرگ می شود. ابتلا به دیابت شانس حمله قلبی را دو برابر می کند. 

خبر خوب این است که کنترل مناسب قند خون، خطر عوارض دیابت را کاهش می دهد.


باور نادرست ​2: افراد مبتلا به دیابت به احتمال بیشتری ممکن است مبتلا به سرماخوردگی یا سایر بیماری ها شوند.​

حقیقت: اگر شما مبتلا به دیابت هستید امکان ابتلای شما به سرماخوردگی یا سایر بیماری ها بیشتر نیست بلکه ابتلا به هر بیماری، ممکن است کنترل دیابت شما را مشکل تر کند.


​​باور نادرست ​3: وقتی قند خون افراد مبتلا به دیابت افت می کند کاملا آنرا احساس می کنند.

حقیقت: همیشه اینطور نیست. بسیاری از مواقع افراد مبتلا به دیابت نمی توانند نشانه های افت قند خون را حس کنند و این می تواند خطرناک باشد.


باور نادرست ​4: ممکن است من فقط یک دیابت جزئی داشته باشم.​

حقیقت: این باور درست نیست، هر فرد مبتلا به دیابت ریسک عوارض جدی دیابت را دارد.


باور نادرست ​5: در خانواده من دیابت وجود ندارد، پس من مبتلا به دیابت نخواهم شد. ​

حقیقت: متوجه باشید سابقه خانوادگی تنها یکی از چندین فاکتور خطر ابتلا به دیابت محسوب می شود.


باور نادرست 6: اگر شما مبتلا به دیابت باشید از روی نشانه های آن حتما متوجه بیماری خود خواهید شد.​

حقیقت: همیشه اینطور نیست، دیابت نوع ​2 در ابتدا نشانه های کمی ایجاد می کند یا نشانه ای ایجاد نمی کند و در نتیجه ممکن است برای مدت ها بدون تشخیص باقی بماند.


باور نادرست 7: افراد مبتلا به دیابت نمی توانند خون اهدا کنند.​

حقیقت: تا زمانی که دیابت شما خوب کنترل می شود شما برای اهدای خون مشکلی ندارید.


باور نادرست 8: تمام افراد مبتلا به دیابت دچار نابینایی یا قطع عضو می شوند.

حقیقت: دیابت از علل منجر به نابینایی و قطع عضو محسوب می شود ولی افراد مبتلا به دیابت با کنترل قند خون، فشار خون، وزن و قطع سیگار می توانند هیچگاه دچار این عوارض نشوند. نابینایی و قطع عضو قابل پیشگیری هستند و بسیاری از افراد مبتلا به دیابت به این عوارض دچار نمی شوند بخصوص اگر مراجعات مکرر و منظم به پزشک داشته باشند.


باور نادرست​ 9: دیابت یک بیماری مسری است.​

حقیقت: دیابت یک بیماری غیر واگیر محسوب می شود به این معنی که از راه خون، عطسه و سرفه و لمس از فردی به فرد دیگر منتقل نمی شود.

اینکه دیابت میتواند از والدین به بچه ها منتقل شود یک احتمال ژنتیکی است و ربطی به مسری بودن بیماری ندارد.


باور نادرست 10: دیابت با خوردن مقدار زیادی قند ایجاد می شود.

حقیقت: در دیابت نوع 1 ژنتیک و فاکتورهای ناشناخته باعث شروع بیماری می شوند و دیابت نوع 2 در اثر ژنتیک و سبک غلط زندگی ایجاد می شود. یک رژیم پرکالری از هر نوعی باعث افزایش وزن شما می شود و اضافه وزن و چاقی شانس ابتلای شما را به دیابت افزایش می دهد. تحقیقات نشان داده است نوشیدنی های شیرین با ابتلای شما به دیابت در ارتباط هستند. شما باید از مصرف این نوشیدنی ها که قند خون شما را بالا می برند و در هر بار نوشیدن صدها کالری وارد بدن شما می کنند خودداری کنید. این نوشیدنی ها شامل آب میوه های شیرین شده، چای شیرین، نوشیدنی های انرژی زا و ورزشی و سودا می باشند.


باور نادرست ​11: شما مجبور هستید برای کنترل دیابت خود وزن زیادی را از دست بدهید.

حقیقت: تنها از دست دادن 7 درصد وزن بدن تاثیر بسزایی در بهتر شدن وضعیت قند خون شما دارد.


باور نادرست 12: میوه غذایی سالم است پس شما می توانید هر چقدر که خواستید میوه مصرف کنید.

حقیقت: میوه غذایی سالم است که محتوی مقدار زیادی فیبر، ویتامین و مواد معدنی است ولی میوه ها محتوی قند یا کربوهیدرات هم هستند و می توانند باعث افزایش قند خون شما شوند ولی باید در برنامه غذایی شما منظور شوند به همین علت با پزشک خود در مورد نوع میوه هایی که باید مصرف کنید، مقدار و دفعات مصرف مشورت کنید.


باور نادرست ​13: افراد مبتلا به دیابت نمیتوانند شکلات یا شیرینی بخورند.​

حقیقت: به عنوان بخشی از یک برنامه غذایی سالم و در ترکیب با ورزش دسرها و شیرینی ها می توانند در دیابت مصرف شوند. نکته کلیدی این است که سهم این غذاها در رژیم غذایی خیلی کوچک و گهگاه باشد و تمرکز شما بیشتر روی غذاهای سالم تر باشد.


باور نادرست 14: اگر شما مبتلا به اضافه وزن یا چاقی هستید بالاخره مبتلا به دیابت نوع خواهید شد.​

حقیقت: اضافه وزن یک فاکتور خطر برای ابتلا به دیابت نوع 2 محسوب می شود اما فاکتورهای دیگری مثل سابقه خانوادگی، نژاد و سن نیز نقش مهمی در این میان ایفا می کنند. متاسفانه بیشتر مردم نقش بقیه فاکتورها را نادیده می گیرند و تصور می کنند وزن بالا تنها فاکتور خطر محسوب می شود.

بیشتر بیماران دچار اضافه وزن، هرگز به دیابت نوع 2 مبتلا نمی شوند و بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت نوع ​2 وزن نرمال یا متوسط دارند.


باور نادرست ​15: اگر شما مبتلا به دیابت هستید تنها باید مقدار ناچیزی از غذاهای حاوی نشاسته مثل نان، سیب زمینی و پاستا میل کنید.​

حقیقت: غذاهای حاوی نشاسته می توانند جزئی از یک برنامه غذایی سالم باشند اما مسئله کلیدی میزان آنهاست. تمام نان های غلات کامل، حبوبات، برنج و سبزیجات نشاسته ای مثل سیب زمینی و نخود فرنگی و ذرت می توانند در وعده ها و میان وعده های غذایی شما منظور شوند. علاوه بر این غذاهای نشاسته ای، میوه ها، لوبیا، شیر و ماست منابع کربوهیدرات در غذای روزانه شما هستند.

اینکه چه میزان کربوهیدراتی می توانید مصرف کنید به عوامل مختلفی بستگی دارد. شما با کمک پزشک معالج خود می توانید مقدار مناسب کربوهیدرات را در غذای روزانه خود تعیین کنید.


باور نادرست ​16: زنان مبتلا به دیابت نباید باردار شوند.​

حقیقت: زنانی که دیابت خود را به خوبی کنترل کنند می توانند بارداری طبیعی داشته باشند و کودک سالم به دنیا بیاورند.


باور نادرست ​17: دیابت بارداری نباید جدی گرفته شود چون بعد از تولد نوزاد از بین می رود.​

حقیقت: اینطور نیست، دیابت بارداری هم مادر و هم جنین را بعدها در معرض خطر ابتلا به دیابت قرار می دهد.


باور نادرست 18: اگر شما مبتلا به دیابت هستید و پزشک شما توصیه می کند که شما نیاز به مصرف انسولین دارید این بدین معنی است که شما در رابطه با کنترل مناسب قند خون خود دچار شکست شده اید.

حقیقت: دیابت نوع 2 یک بیماری پیشرونده است که بالاخره بیشتر بیماران نیاز به انسولین پیدا می کنند. وقتی دیابت برای اولین بار تشخیص داده می شود بیشتر افراد می توانند با مصرف داروهای خوراکی قند خون خود را در محدوده نرمال نگاه دارند. اما در گذر زمان بدن انسولین کمتر و کمتری تولید می کند و در نهایت داروهای خوراکی ممکن است برای کنترل قند خون شما کافی نباشند. با استفاده از انسولین شما می توانید قند خون خود را در محدوده نرمال حفظ کرده و از عوارض دیابت جلوگیری کنید و یک زندگی سالم داشته باشید.


​​