ورود به سایت
95/11/5

دیابت یک بیماری مزمن با ماهیت پیشرونده است. وقتی که بدن قادر نباشد به اندازه کافی تولید انسولین کند یا نتواند انسولین تولید شده را بطور موثر استفاده کند، دیابت اتفاق می افتد. انسولین هورمونی است که در لوزالمعده تولید شده و باعث انتقال قند از مواد غذایی به داخل سلول های بدن و مصرف آن به عنوان انرژی می شود.در یک فرد دیابتی به علت کمبود انسولین سلول های بدن نمی توانند به طور مناسب قند را جذب کنند و در نتیجه میزان قند یا گلوکز در سطح خون بالا می رود و در خلال زمان باعث آسیب به بافت های بدن می شود. این آسیب می تواند منجر به ناتوانی و عوارض تهدید کننده حیات در فرد مبتلا به دیابت شود.


دیابت سه نوع اصلی دارد:

  • دیابت نوع1

  • دیابت نوع 2

  • دیابت بارداری

همه انواع دیابت نیاز به همکاری نزدیک بین بیمار و پزشک جهت جلوگیری از ایجاد عوارض خطرناک همچون عوارض چشمی، کلیوی، قلب و عروق، مرگ زودرس و همچنین پیشگیری از تحمیل هزینه های اضافی به نظام سلامت دارند. برآوردهای جدید فدراسیون بین المللی دیابت نشان می دهد 382 میلیون نفر از بالغین در دنیا مبتلا به دیابت هستند و این رقم در کمتر از 25 سال به 592 میلیون نفر خواهد رسید.

حجم عظیمی از این 382 میلیون نفر در محدوده سنی 40 تا 59 سال قرار دارند و 80 درصد آنها در کشورهایی با درآمد کم تا متوسط زندگی می کنند.

شیوع همه انواع دیابت بخصوص دیابت نوع 2 رو به افزایش می باشد. تعداد بیماران دیابتی تا سال 2035، 55 درصد افزایش خواهد یافت. دیابت در سال 2013 باعث 5/1 میلیون مرگ شد. هر 6 ثانیه یک نفر از دیابت می میرد. در کشور ما در سال 2013 بیش از 4 میلیون بیمار دیابتی وجود داشت که باعث 38000 مورد مرگ شد.

عدم درمان به موقع دیابت منجر به عوارض جدی و مرگ زودرس می شود.

تعداد بیماران با دیابت نوع 2 در همه کشورها در حال افزایش است.

دیابت می تواند نشانه های زیر را ایجاد کند:

  • احساس تشنگی و خشکی غیر طبیعی دهان
  • تکرر ادرار
  • کمبود انرژی و خستگی بیش از حد
  • گرسنگی مداوم
  • کاهش وزن ناگهانی
  • تاخیر در بهبود زخم ها
  • عفونت های راجعه
  • تاری دید

دیابت نوع 1:

دیابت نوع 1 به واسطه یک واکنش خود ایمنی ایجاد می شود یعنی سیستم دفاعی خود بدن به سلول های تولید کننده انسولین در لوزالمعده حمله می کند و در نتیجه این سلول ها قادر به تولید انسولین نیستند. علت این اتفاق هنوز به طور قطع مشخص نیست.

دیابت نوع 1 همه رده های سنی را می تواند درگیر کند ولی بیشتر در بچه ها و نوجوانان اتفاق می افتد. بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 برای کنترل قند خون خود نیاز هر روزه به انسولین دارند. فرد مبتلا به دیابت نوع 1 بدون انسولین قادر به ادامه حیات نیست. دیابت نوع 1 اغلب ناگهانی گسترش می یابد.

بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 با رژیم غذایی مناسب، ورزش منظم، مصرف روزانه انسولین و کنترل منظم قند خون می توانند یک زندگی سالم را تجربه کنند.

دیابت نوع 2:

دیابت نوع 2 شایع ترین نوع دیابت به شمار می رود. این بیماری معمولا در بالغین اتفاق می افتد اما در بچه ها و نوجوانان نیز دیده  می شود. در این بیماری بدن قادر به تولید انسولین می باشد اما مقدار این انسولین کافی نیست یا بدن نسبت به اثر انسولین مقاوم است که این موضوع در نهایت باعث افزایش قند خون می شود.

بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 می توانند سال ها از بیماری خود بی خبر باشند به این علت که ممکن است سال ها زمان ببرد تا نشانه های بیماری تشخیص داده شوند و به همین دلیل بسیاری از بیماران زمان تشخیص دچار عوارض جدی ناشی از بالا بودن مداوم قند خون شده اند.

گرچه دلایل قطعی گسترش بیماری دیابت نوع 2 کاملا مشخص نیست، با این وجود تعدادی فاکتور خطر بسیار مهم برای این بیماری وجود دارد که شامل موارد زیر می باشد:

  • چاقی یا اضافه وزن
  • رژیم غذایی نا مناسب
  • کم تحرکی
  • سن بالا
  • سابقه خانوادگی دیابت
  • نژاد
  • سابقه دیابت بارداری

بر خلاف دیابت نوع 1، تعداد زیادی از بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 برای بقای خود نیاز به استفاده روزانه از انسولین ندارند. بسیاری از این بیماران قادرند از طریق رعایت رژیم غذایی مناسب، افزایش فعالیت فیزیکی و استفاده از داروهای خوراکی کاهنده قند خون بیماری خود را کنترل نمایند. چنانچه این بیماران قادر به کنترل قند خون خود از این راه نباشند نیاز به تجویز انسولین پیدا می کنند.

تعداد بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 به سرعت در حال افزایش است و این افزایش در همراهی نزدیک با توسعه اقتصادی، بالا رفتن سن، افزایش شهرنشینی، تغییرات رژیم غذایی، کاهش فعالیت فیزیکی و تغییرات سبک زندگی می باشد.

دیابت بارداری:

اصطلاح دیابت بارداری به زنانی اطلاق می شود که در دوران حاملگی به هورمون انسولین مقاومت پیدا می کنند و در نتیجه دچار افزایش قند خون می شوند. دیابت بارداری حوالی هفته 24 حاملگی اتفاق می افتد.

به طور طبیعی دیابت بارداری بعد از تولد نوزاد از بین می رود، ولی زنان مبتلا به دیابت بارداری در ریسک بالایی از نظر ابتلا به دیابت نوع 2 و ابتلا به دیابت بارداری در حاملگی های بعدی قرار دارند. در ضمن نوزادان متولد شده از مادران مبتلا به دیابت بارداری در معرض خطر چاقی و ابتلا به دیابت نوع 2 در طول زندگی خود هستند.

اختلال تحمل گلوکز و اختلال گلوکز ناشتا -پیش دیابت:

افرادی که قند خون بالاتر از حد نرمال دارند ولی نه به اندازه ای که در دیابت بالا می رود مبتلا به پیش دیابت یا اختلال تحمل گلوکز هستند. افراد مبتلا به پیش دیابت در خطر بالای ابتلا به دیابت نوع 2 قرار دارند.

عوارض دیابت:

دیابت از علل شایع بیماری های قلبی عروقی، نابینایی، نارسایی کلیوی و قطع اندام به شمار می رود.

بیماری های قلبی عروقی: بیماری های قلبی عروقی از شایع ترین علل مرگ و ناتوانی در بیماران دیابتی به شمار می روند.

بیماری کلیوی: بیماری کلیوی ناشی از دیابت شایع ترین علت جهانی نارسایی کلیوی منجر به دیالیز یا پیوند کلیه به شمار می رود.

عوارض چشمی: بسیاری از بیماران دیابتی ممکن است دچار عوارض چشمی دیابت شوند که می تواند منجر به اختلالات دید یا نابینایی شود.

تشخیص:

آزمایش های رایج که برای تشخیص دیابت نوع 2 بکار می رود شامل موارد زیر می باشد:

  • اندازه گیری قند خون ناشتا (به 8 ساعت عدم دریافت کالری شرایط ناشتا گفته می شود)
  • اندازه گیری شاخصی به نام هموگلوبین A1C
  • اندازه گیری قند خون دو ساعت بعد از مصرف گلوکز خوراکی ( تست تحمل گلوکز خوراکی)

معیارهای تشخیص دیابت نوع 2:

  • هموگلوبین A1Cبیشتر یا مساوی 6/5
  • قند خون ناشتای بیشتر یا مساوی 126 میلی گرم در دسی لیتر
  • قند خون بیشتر یا مساوی 200 میلی گرم در دسی لیتر بعد از مصرف گلوکز خوراکی
  • در بیماری که علایم کلاسیک دیابت دارد یک نمونه تصادفی از قند خون که بیشتر یا مساوی 200 میلی گرم در دسی لیتر باشد.

درمان:

  • دیابت نوع 1: بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 نیاز هر روزه به استفاده از انسولین برای کنترل بیماری خود دارند.
  • دیابت نوع 2: آغاز درمان دیابت نوع 2 در بسیاری از بیماران با رژیم غذایی، افزایش فعالیت فیزیکی و کاهش وزن و تغییر سبک زندگی می باشد. اما بیش تر بیماران دیابتی در طولانی مدت نیاز به استفاده از داروهای کنترل کننده قند خون دارند.

 

​​