ورود به سایت

​​​​​​

23 مهرماه روز ملی مبارزه با بیماری سل​

سل یکی از بیماری های عفونی و واگیردار است که عامل آن میکروب سل می باشد، این میکروب در قطرات بسیار ریز معلق در هوا که با سرفه و عطسه توسط بیماران پراکنده می شود وجود دارد و از راه مجاری تنفسی وارد بدن شده و اکثراً در ریه ها که محل مناسبی برای رشد میکروب است جای می گیرد. 


 

علائم شایع

سل در مراحل اولیه بدون علامت است و غالباً علائمی شبیه آنفلونزا دارد در مراحل ثانویه علائم شامل :

سرفه طولانی بیشتر از دو هفته (سرفه ممکن است بدون خلط یا همراه با خلط خونی، زرد، غلیظ، خاکستری و چرکی باشد)،تعریق شبانه، تب، بی اشتهایی، کاهش وزن، درد قفسه سینه و تنگی نفس، خستگی و ضعف عمومی .

    

راههای انتقال

فرد مبتلا به عفونت سل، میکروب را از طریق سرفه، عطسه، صحبت کردن، خنده، آوازخواندن و ... رها و قطرات ریز را در هوا پراکنده می کند و اگر وارد دستگاه تنفس فرد دیگری شوند باعث ایجاد بیماری سل درآن فرد می شوند.تماس نزدیک با فرد مبتلا به سل فعال و ابتلای فرد به عفونت، به مدت زمان سپری شده در هوای آلوده، نزدیکی به شخص و میزان تهویه بستگی دارد.

گاوها نیز مستعد بیماری سل هستند و بیماری از طریق خوردن شیر و فرآورده های غیر پاستوریزه و گوشت آلوده آنها منتقل می شود. اما امروزه با کنترل بهداشتی صنایع شیر و کشتارگاهها انتقال از این طریق چندان شایع نمی باشد.

 

نکته: بیماری سل از راه وسایل آلوده مثل بشقاب و دیگر وسایل مورد نیاز و مورد استفاده بیمار به ندرت سرایت می کند و استریل کردن چنین وسایلی بدون ارزش بوده و یا ارزش ناچیزی دارد.

در بیشتر مواقع دو هفته پس از شروع درمان منظم خطر سرایت به دیگران از بین می رود.


 

تشخیص

نخستین گام در برنامه مبارزه با بیماری سل شناسایی آنها است جهت تشخیص سل از معاینات جسمی، انجام تست پوستی توبرکولین، رادیو گرافی قفسه سینه و کشت خلط، بررسی های آزمایشگاه خون و آزمایش خلط استفاده می شود. آسانترین و بهترین روش برای تشخیص بیماری سل، آزمایش نمونه خلط است که در سه نوبت انجام می شود:

نمونه ی اول :در اولین مراجعه و در حضور کارمند بهداشتی.

 نمونه ی دوم : صبح ر وز بعد ،قبل از برخاستن از خواب.

نمونه ی سوم : هنگام تحویل نمونه ی دوم ودر حضور کارمند بهداشتی.


 

درمان بیماری سل

درحال حاضر بیماری سل کاملاً قابل درمان است اما به شرطی که بیماران به طور منظم و کامل و تحت نظارت مستقیم کارمند بهداشتی و فرد دوره دیده دارو مصرف کنند. مصرف مرتب دارو ، تغذیه مناسب، نورآفتاب، هوای پاکیزه  و رعایت بهداشت فردی تاثیر زیادی در بهبودی بیماران دارند. درمان دارویی به مدت 6 تا 12 ماه ممکن است طول بکشد.


 

 

اقداماتی که بیماران باید انجام دهد:

مصرف داروها مهمترین وسیله پیشگیری از انتقال به دیگران است .

تجمع ترشحات باعث مسدود شدن راههای هوایی می شود و درتبادلات گازی اختلالاتی به وجود می آورد اگر بیمار مایعات فراوان بخورد خروج ترشحات از ریه آسانتر می شود.

بیمار باید دهان و بینی خود را در حین سرفه و عطسه بپوشاند و از دستمال کاغذی یکبار مصرف استفاده کند و دستهای خود را به طور مداوم بشوید.

بیمار مبتلا به سل اغلب به دلیل بیماری طولانی وسوء تغذیه ضعیف هستند و میل به غذا به دلیل خستگی زیاد حاصل از سرفه ها و تجمع ترشح زیاد خلط و درد قفسه سینه تغییر می کند. برنامه غذایی با دفعات زیاد و حجم کم ممکن است ضرورت یابد. مکمل های غذایی مثلB6جهت جلوگیری از بروز آسیب به بافت عصبی باید مصرف شود.

 

داروها را منظم مصرف کند و اقداماتی برای کاهش عوارض ناشی از مصرف داروها را انجام دهد:

1- از مصرف الکل اجتناب کند.

2- عوارض جانبی داروها ممکن است باعث کاهش شنوایی، هپاتیت، مشکلات پوستی، سمیت کلیوی و کبدی، کم خونی و... شود که در صورت مصرف صحیح داروها می توان باعث کم کردن عوارض آنها شد.

3- باید داروها زیر نظر کارمند بهداشتی مصرف شوند پس به توصیه های آنان توجه کنند.


 

 

پیشگیری

 تنها و مهمترین اقدام برای پیشگیری،کشف و درمان افراد دارای خلط مثبت است.

در صورت بروز علائم بیماری و مداومت توجه کنند و به مراکز پزشکی مراجعه نمایند.

با پاستوریزه کردن شیر، کنترل بهداشتی دامداری ها و کشتارگاه ها نیز می توان از بروز عفونت به وسیله ی میکروب گاوی جلوگیری کرد.

در افرادا غیرآلوده با واکسیناسیون به موقع ( واکسن ب ت ژ) می توان مصونیت ایجاد کرد. بهترین زمان برای واکسیناسیون، اوایل تولد است.

پیشگیری بهتر از درمان است و می توان در مورد بیماری سل گفت "درمان یک بیمار، پیشگیری از ابتلای فرد دیگری است" .​