تمامی مطالب علمی این سایت، به تایید تیم علمی پزشکی داروسازی دکتر عبیدی رسیده است.

هر گروهی از سلول‌های غیرعادی که در مغز فضایی را اشغال کند باعث تولید تومور (توده) مغزی می‌شوند. بیش از ۴۰ نوع تومور مغزی وجود دارد که در کل به این دو دسته تقسیم می‌شوند:

  • تومورهای خوش‌خیم: این تومورها رشد آهسته‌ای دارند و گسترش نمی‌یابند. این تومورها سرطانی نیستند.
  • تومورهای بدخیم: این تومورها سرطانی هستند، به سرعت رشد می‌کنند و می‌توانند به سایر بخش‌های مغز و نخاع گسترش پیدا کنند. شایع‌ترین انواع تومورهای مغزی آستروسیتوما، الیگودندروگلیوما، گلیوبلاستوما و گلیومای مختلط هستند. در سرطان، مکانیسم تقسیم سلولی دچار اختلال می‌شود و سلول‌ها به طور غیرعادی تکثیر می‌شوند. از بین انواع سرطان، سرطان مغز در مردها شایع‌تر است.

سرطان مغز شامل دو دسته‌ است:

  • در تومور اولیه، سرطان از یک تومور در مغز آغاز می‌شود و تقریباً هیچوقت به بقیه‌ی بدن گسترش نمی‌یابد.
  • تومور ثانویه (یا متاستاز) در واقع تهاجمی است که از سرطان در بخش‌های دیگر بدن به مغز گسترش پیدا کرده است.

علائم سرطان مغز چیست؟

در بیشتر بیماران، اولین علامتی که تومور مغزی ایجاد می‌کند، سردرد است. این سردرد می‌تواند شدید، خفیف، مداوم یا متناوب باشد. البته این به معنی نیست که هر سردردی نشانه سرطان است. سردرد نسبتاً شایع است و پزشک متخصص مغز و اعصاب می‌تواند تومور مغزی را تشخیص دهد. غیر از سردرد، تومور مغزی این علائم را دارد:

  • دشواری در حرف زدن و به یاد آوردن کلمات
  • مختل شدن حواس (بویایی، بینایی، شنوایی و چشایی)
  • تشنج شدید یا خفیف
  • ضعف بدن یا فلج شدن بخشی از آن
  • از دست دادن تعادل
  • افسردگی و آزردگی مداوم، خواب‌آلودگی یا تغییر شخصیت
  • حالت تهوع و استفراغ

علل سرطان مغز چیست؟

عوامل مختلفی می‌توانند بر بروز تومور مغزی موثر باشند. دو مورد از عواملی که به طور یقین بر آن تأثیر می‌گذارند، عبارتند از:

  • افرادی که سرِ آن‌ها در معرض میزان بسیار زیاد اشعه قرار گرفته است.
  • افرادی که شرایط ژنتیکی یا ارثی خاصی دارند به احتمال بیشتری مبتلا به سرطان مغز می‌شوند.

تومور مغزی را چطور می‌توان درمان کرد؟

در صورتی که علائم بالا را در خودتان مشاهده کردید، برای تشخیص به پزشک متخصص مراجعه کنید. پزشک با استفاده از نتایج سی‌ تی‌ اسکن، ام آر آی و بقیه آزمایش‌ها، تومور مغزی را تشخیص می‌دهد. اندازه‌ی توده‌ی سرطانی و این که آیا سرطان به جایی بیرون مغز پیش‌روی کرده است در طبقه‌بندی سرطان مغز لحاظ می‌شود. سرطان مغز از این لحاظ به ۴ دسته تقسیم می‌شود. توده‌های دسته ۱ و ۲ آهسته‌تر رشد می‌کنند و توده‌های ۴ بیش‌ترین سرعت رشد را دارند.

انواع درمان سرطان مغز

جراحی، پرتودرمانی (رادیوتراپی)، شیمی درمانی یا درمان با سایر داروها مانند داروهای استروییدی یا ترکیبی از این روش‌های درمانی برای معالجه‌ی تومورهای مغز به کار می‌رود.

برخی از تومورها را می‌توان به طور کامل با جراحی برداشت و بیرون آورد. با وجود این، پرتودرمانی پس از جراحی انجام می‌شود برای این که هم کنترل خوبی در ناحیه جراحی انجام شود هم امید به زندگی افزایش یابد. به عنوان نمونه، در حین و پس از انجام پرتودرمانی برای بیماران از داروهای خوراکی شیمی درمانی استفاده می‌شود.

اگر امکان بیرون آوردن توده مغزی با جراحی وجود نداشته باشد، از درمان‌های دیگر استفاده می‌شود تا سرعت رشد کم شود و حتی با کاهش اندازه توده و ورم اطراف آن علائم کاهش یابد. به این منظور از پرتودرمانی با یا بدون داروهای خوراکی شیمی درمانی استفاده می‌شود.

هدف درمان سرطان مغز به این محدود نمی‌شود؛ باید درمان به افزایش کیفیت زندگی بیمار هم کمک کند. درمان‌هایی که فقط علامت‌های سرطان را کم می‌کنند مثلا درد را تسکین می‌دهند کیفیت زندگی بیمار را بهتر می‌کنند، لازم هستند اگرچه شاید در سرکوب سرطان نقشی نداشته باشند.

هر گروهی از سلول‌های غیرعادی که در مغز فضایی را اشغال کند باعث تولید تومور (توده) مغزی می‌شوند. بیش از ۴۰ نوع تومور مغزی وجود دارد که در کل به این دو دسته تقسیم می‌شوند:

  • تومورهای خوش‌خیم: این تومورها رشد آهسته‌ای دارند و گسترش نمی‌یابند. این تومورها سرطانی نیستند.
  • تومورهای بدخیم: این تومورها سرطانی هستند، به سرعت رشد می‌کنند و می‌توانند به سایر بخش‌های مغز و نخاع گسترش پیدا کنند. شایع‌ترین انواع تومورهای مغزی آستروسیتوما، الیگودندروگلیوما، گلیوبلاستوما و گلیومای مختلط هستند. در سرطان، مکانیسم تقسیم سلولی دچار اختلال می‌شود و سلول‌ها به طور غیرعادی تکثیر می‌شوند. از بین انواع سرطان، سرطان مغز در مردها شایع‌تر است.

سرطان مغز شامل دو دسته‌ است:

  • در تومور اولیه، سرطان از یک تومور در مغز آغاز می‌شود و تقریباً هیچوقت به بقیه‌ی بدن گسترش نمی‌یابد.
  • تومور ثانویه (یا متاستاز) در واقع تهاجمی است که از سرطان در بخش‌های دیگر بدن به مغز گسترش پیدا کرده است.

علائم سرطان مغز چیست؟

در بیشتر بیماران، اولین علامتی که تومور مغزی ایجاد می‌کند، سردرد است. این سردرد می‌تواند شدید، خفیف، مداوم یا متناوب باشد. البته این به معنی نیست که هر سردردی نشانه سرطان است. سردرد نسبتاً شایع است و پزشک متخصص مغز و اعصاب می‌تواند تومور مغزی را تشخیص دهد. غیر از سردرد، تومور مغزی این علائم را دارد:

  • دشواری در حرف زدن و به یاد آوردن کلمات
  • مختل شدن حواس (بویایی، بینایی، شنوایی و چشایی)
  • تشنج شدید یا خفیف
  • ضعف بدن یا فلج شدن بخشی از آن
  • از دست دادن تعادل
  • افسردگی و آزردگی مداوم، خواب‌آلودگی یا تغییر شخصیت
  • حالت تهوع و استفراغ

علل سرطان مغز چیست؟

عوامل مختلفی می‌توانند بر بروز تومور مغزی موثر باشند. دو مورد از عواملی که به طور یقین بر آن تأثیر می‌گذارند، عبارتند از:

  • افرادی که سرِ آن‌ها در معرض میزان بسیار زیاد اشعه قرار گرفته است.
  • افرادی که شرایط ژنتیکی یا ارثی خاصی دارند به احتمال بیشتری مبتلا به سرطان مغز می‌شوند.

تومور مغزی را چطور می‌توان درمان کرد؟

در صورتی که علائم بالا را در خودتان مشاهده کردید، برای تشخیص به پزشک متخصص مراجعه کنید. پزشک با استفاده از نتایج سی‌ تی‌ اسکن، ام آر آی و بقیه آزمایش‌ها، تومور مغزی را تشخیص می‌دهد. اندازه‌ی توده‌ی سرطانی و این که آیا سرطان به جایی بیرون مغز پیش‌روی کرده است در طبقه‌بندی سرطان مغز لحاظ می‌شود. سرطان مغز از این لحاظ به ۴ دسته تقسیم می‌شود. توده‌های دسته ۱ و ۲ آهسته‌تر رشد می‌کنند و توده‌های ۴ بیش‌ترین سرعت رشد را دارند.

انواع درمان سرطان مغز

جراحی، پرتودرمانی (رادیوتراپی)، شیمی درمانی یا درمان با سایر داروها مانند داروهای استروییدی یا ترکیبی از این روش‌های درمانی برای معالجه‌ی تومورهای مغز به کار می‌رود.

برخی از تومورها را می‌توان به طور کامل با جراحی برداشت و بیرون آورد. با وجود این، پرتودرمانی پس از جراحی انجام می‌شود برای این که هم کنترل خوبی در ناحیه جراحی انجام شود هم امید به زندگی افزایش یابد. به عنوان نمونه، در حین و پس از انجام پرتودرمانی برای بیماران از داروهای خوراکی شیمی درمانی استفاده می‌شود.

اگر امکان بیرون آوردن توده مغزی با جراحی وجود نداشته باشد، از درمان‌های دیگر استفاده می‌شود تا سرعت رشد کم شود و حتی با کاهش اندازه توده و ورم اطراف آن علائم کاهش یابد. به این منظور از پرتودرمانی با یا بدون داروهای خوراکی شیمی درمانی استفاده می‌شود.

هدف درمان سرطان مغز به این محدود نمی‌شود؛ باید درمان به افزایش کیفیت زندگی بیمار هم کمک کند. درمان‌هایی که فقط علامت‌های سرطان را کم می‌کنند مثلا درد را تسکین می‌دهند کیفیت زندگی بیمار را بهتر می‌کنند، لازم هستند اگرچه شاید در سرکوب سرطان نقشی نداشته باشند.

۱۳۹۸/۰۹/۲۴
Dr.Abidi - Epilepsy

سرطان مغز یا تومور مغزی چیست؟

سردرد همیشه علامت سرطان مغز نیست ولی اگر ادامه یابد یا با علامت‌های دیگری همراه باشد باید هشیار بود. در این نوشته با علائم، علل و انواع درمان سرطان مغز بیشتر آشنا می‌شویم.