زیپمت®

هشدارهای مصرف قرص زیپمت

مصرف قرص زیپمت در کودکان کمتر از ۱۸ سال مجاز نبوده و بی‌خطری آن اثبات نشده است. افراد سالخورده باید قبل از شروع مصرف عملکرد کلیه خود را ارزیابی کنند. شرایط استرس‌زا مانند تب، جراحی، عفونت یا کم‌آبی شدید می‌تواند کنترل قند خون را دشوار کند و نیازمند مشاوره پزشک است. یک عارضه نادر اما جدی که ممکن است در اثر متفورمین رخ دهد، اسیدوز لاکتیک است. علائم آن شامل موارد زیر خواهد بود:

• ضعف و خستگی شدید
• درد عضلانی غیر معمول
• تهوع، استفراغ یا اسهال
• گیجی یا سرگیجه
• ضربان قلب غیر طبیعی
• احساس سرما در بازو و
• اشکال در تنفس

در صورت مشاهده این علائم، لازم است مصرف قرص زیپمت خیلی فوری قطع شده و بیمار به مرکز درمانی منتقل شود.

عوارض جانبی قرص زیپمت

قرص زیپمت ممکن است باعث بروز عوارض زیر شود، هرچند این عوارض ثابت نبوده و نادر هستند:

• اسهال، تهوع، استفراغ
• سوءهاضمه و گاز معده
• سردرد و ضعف عمومی
• آبریزش بینی و گلودرد
• واکنش‌های آلرژیک شامل تورم صورت، لب، زبان و گلو

مصرف بیش از حد دارو احتمال دارد به قند خون پایین یا اسیدوز لاکتیک منجر شود که نیازمند مراقبت فوری پزشکی است.

شرایط نگه‌داری قرص زیپمت

برای حفظ اثربخشی و کاهش عوارض قرص زیمپت، باید آن را در محیطی خشک، در دمای کمتر از 30 درجه سانتی‌گراد و دور از نور ورطوبت نگه دارید. همچنین لازم است قرص زیمپت دور از دسترس کودکان قرار بگیرد و درصورت گذاشتن تاریخ انقضایش باید از مصرف این دارو خودداری کرد. رعایت این نکات تضمین‌کننده اثربخشی و ایمنی مصرف این دارو است.

قرص زیپمت یک داروی ترکیبی حاوی سیتاگلیپتین و متفورمین است که برای درمان دیابت نوع ۲ تجویز می‌شود. این دارو به کنترل میزان قند خون کمک کرده و در بیشتر موارد برای بیمارانی که با رژیم غذایی و ورزش به‌تنهایی نمی‌توان قند خون آن‌ها را کنترل کرد، استفاده می‌شود. استفاده منظم از قرص زیپمت همراه با برنامه غذایی و تمرین‌های ورزشی، اثربخشی دارو را افزایش می‌دهد و به کاهش عوارض ناشی از افزایش قند خون کمک می‌کند. موارد مصرف اصلی قرص زیپمت عبارتند از:

• کنترل قند خون ناشتا و پس از غذا
• کاهش هموگلوبین A1C در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲
• استفاده در بیمارانی که قبلا با متفورمین درمان شده‌اند.

پس از شروع مصرف قرص زیپمت، لازم است بیماران به صورت دوره‌ای قند خون و عملکرد کلیوی خود را کنترل کنند تا از اثر بخشی و ایمنی دارو اطمینان حاصل شود. این دارو برای کودکان کمتر از ۱۸ سال توصیه نمی‌شود.

اطلاعات کافی و کنترل‌شده‌ای در مورد مصرف قرص زیپمت در دوران بارداری وجود ندارد. به همین دلیل مصرف این دارو در دوران بارداری فقط در صورت نیاز قطعی و زیر نظر پزشک مجاز است . همچنین در دوران شیردهی، اطلاعات دقیقی در مورد ترشح دارو در شیر مادر در دسترس نیست. ضمن این‌که لازم است به زنان در دوران پیش‌از‌یائسگی درباره احتمال بارداری ناخواسته هشدار داده شود. به‌طور کلی به دلیل نبود داده‌های کافی، مصرف قرص زیپمت در دوران بارداری و شیردهی باید فقط با تجویز پزشک و با احتیاط کامل انجام شود و در صورت مشاهده هرگونه عارضه، لازم است خیلی فوری با پزشک تماس گرفته شود.

میزان و شیوه صحیح مصرف قرص زیپمت باید طبق تشخیص پزشک و شرایط هر بیمار تعیین شود. برای جلوگیری از تحریک‌های گوارشی و افزایش اثربخشی، توصیه می‌شود این دارو به‌صورت منظم و صحیح و همراه با غذا مورداستفاده قرار بگیرد.

مقدار مصرف برای بزرگسالان تحت درمان قبلی با متفورمین:

• مقدار شروع: سیتاگلیپتین ۵۰ میلی‌گرم دو بار در روز همراه با متفورمین (۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم)
• حداکثر مقدار روزانه: سیتاگلیپتین ۱۰۰ میلی‌گرم و متفورمین ۲۰۰۰ میلی‌گرم

مقدار مصرف برای بیمارانی که پیش‌تر مورد درمان با متفورمین قرار نگرفته بودند:

• مقدار شروع: سیتاگلیپتین ۵۰ میلی‌گرم / متفورمین ۵۰۰ میلی‌گرم دوبار در روز
• حداکثر روزانه: سیتاگلیپتین ۱۰۰ میلی‌گرم / متفورمین ۲۰۰۰ میلی‌گرم

در صورت فراموش کردن یک نوبت، به محض یادآوری دارو را مصرف کنید، اما اگر زمان نوبت بعدی نزدیک است، نوبت فراموش‌شده را مصرف نکنید. دو برابر کردن دارو برای جبران نوبت فراموش شده ممنوع است.

قبل از شروع مصرف قرص زیپمت، بیماران باید به موارد احتیاط قرص زیپمت توجه کرده و عملکرد کلیه و کبد خود را بررسی کنند، چرا که اختلال‌های این اندام‌ها ممکن است در ایمنی و اثربخشی دارو تاثیرگذار باشند. افراد بالای ۸۰ سال، بیماران دچار کم‌آبی شدید، عفونت حاد، یا شرایط کاهش اکسیژن خون، دارای سابقه نارسایی قلبی یا پانکراتیت باید  با احتیاط بیشتری این دارو را مصرف کنند. موارد احتیاط مصرف شامل موارد زیر می‌شود:

• همراه داشتن کارت شناسایی بیماری دیابت
• رعایت کامل برنامه غذایی و تمرین‌های ورزشی تجویزشده
• کنترل منظم قند خون و مراجعه دوره‌ای به پزشک
• توجه به شرایط استرس‌زا مانند تب، عفونت، جراحی یا کم‌آبی شدید

در حین مصرف زیپمت، ممکن است سطح ویتامین B12 کاهش پیدا کند، درنتیجه کنترل‌های دوره‌ای توصیه می‌شود.

رعایت موارد احتیاط باعث افزایش اثربخشی قرص زیپمت و کاهش خطر بروز عوارض قرص زیپمت می‌شود.

موارد منع مصرف قرص زیپمت به شرح زیر است:

• سابقه حساسیت شدید به سیتاگلیپتین، متفورمین یا ترکیبات دارو
• دیابت نوع ۱
• اسیدوز متابولیک حاد یا مزمن (شامل کتواسیدوز دیابتی)
• انفارکتوس حاد میوکارد، شوک سپتیک، بیماری شدید عروقی
• اختلال شدید عملکرد کلیه یا کبد
• مصرف نوشیدنی‌های الکلی

حتی در شرایطی که بیمار علائم حاد و یا کمبود شدید مایعات دارد، مصرف قرص زیپمت احتمال دارد خطرناک باشد و باید زیر نظر پزشک انجام شود.

مصرف هم‌زمان قرص زیپمت با بعضی داروها ممکن است باعث افزایش خطر اسیدوز متابولیک یا تغییر سطح قند خون شود. پزشک باید در صورت مصرف داروهای زیر پایش دقیقی بر بیمار داشته باشد:

• توپیرامات، زونیساماید، استازولامید(خطر اسیدوز متابولیک)
• دیگوکسین (افزایش میزان دیگوکسین در خون)
• نیفدیپین (افزایش جذب متفورمین و دفع ادراری)
• داروهای افزایش‌دهنده قند خون مانند دیورتیک‌های تیازیدی و سایر مدرها، کورتیکوستروئیدها، داروهای تیروئید، داروهای ضدبارداری خوراکی، فنوتیازین‌ها، ایزونیازید و سایر داروهای سینرژیک

پیش از مصرف این قرص، کنترل دقیق قند خون و تنظیم دوز داروها توسط پزشک الزامی است.